In de berekening van de inkomensbelasting die u verschuldigd bent aan de fiscus vindt een onderverdeling plaats in 3 categorieën. Elke box heeft eigen regels en belastingtarieven. Uw inkomsten en vermogen worden in één van deze 3 boxen geplaatst en in die box belast.
Box I: Inkomen uit werk en woning
Zowel uw inkomen als uw eigen woning (wanneer deze dient als hoofdverblijf) wordt belast in box I. Ook aftrekposten zoals de hypotheekrenteaftrek, de aftrek van lijfrentepremie en de aftrek van buitengewone uitgaven, vallen in box I.
De belasting die u over uw eigen woning betaalt, wordt het eigenwoningforfait genoemd. Dit forfait is gebaseerd op de WOZ-waarde van het huis welke door de gemeente bepaald wordt. Bepaalde kosten voor uw eigen woning zijn aftrekbaar. Dit zijn bijvoorbeeld de financieringskosten en taxatiekosten.
In box I geldt een progressief belastingtarief. Dit betekent dat het belastingtarief hoger wordt naarmate het belastbare inkomen in deze box hoger is.
Box II: Inkomen uit aanmerkelijk belang
Er is sprake van aanmerkelijk belang als iemand meer dan 5% van de aandelen van een vennootschap (N.V. of B.V.) bezit. Als inkomen wordt dan aangemerkt het dividend of de winst bij verkoop van de aandelen. In Box II geldt een vast tarief.
Box III: Inkomen uit sparen en beleggen (vermogensrendementsheffing)
In box III worden uw bezittingen (vermogen) ondergebracht, voor zover deze nog niet in box I of box II vallen. Bijvoorbeeld spaargeld, beleggingen en een tweede woning. Ook schulden waarmee in box I of III nog geen rekening is gehouden, komen in box III terecht.
Het gaat in box III om het gemiddelde saldo van de bezittingen en schulden. De fiscus gaat ervan uit dat over dit saldo een rendement gemaakt wordt van 4%. Over dit fictieve rendement betaalt u 30% belasting; de zogenoemde vermogensrendementsheffing. Effectief bedraagt deze (jaarlijkse) heffing dus 1,2%. Er is per persoon een algemene vrijstelling van vermogen, het heffingvrij vermogen. Daarnaast zijn er onder voorwaarden nog enkele specifieke vermogensvrijstellingen mogelijk.
Beleggingsportefeuille
Een beleggingsportefeuille, bestaande uit een effectendepot en/of een effectenrekening, valt in box III. De gemiddelde waarde (peildata 1 januari en 31 december) telt mee voor de vermogensrendementsheffing. Het ontvangen van dividend en/of rente wordt niet belast. De waarde van effecten wel.