Bij opties wordt een overeenkomst gesloten tussen twee partijen (optiecontract). Gedurende een vastgestelde periode en tegen een vastgestelde prijs (uitoefenprijs) kan een optie gekocht of verkocht worden.
Waarde optiecontract
Een optiecontract wordt op de optiebeurs afgesloten. De onderliggende waarde kan uit bepaalde aandelen, obligaties of vreemde valuta bestaan. De partij die zich verplicht tot koop of verkoop wordt de schrijver (of verkoper) van de optie genoemd. De partij die het recht geeft, wordt de houder (of koper) van de optie genoemd.
Waarde optie
Een optie vertegenwoordigt een bepaalde waarde. De waarde van een optie is grotendeels afhankelijk van de resterende looptijd en de uitoefenprijs in verhouding tot de actuele beurskoers.
Call-opties en put-opties
Opties worden onderscheiden in call-opties en put-opties. Een call-optie geeft de houder een kooprecht en de schrijver een verkoopplicht. Een put-optie geeft de houder een verkooprecht en de schrijver een koopplicht.
Het kopen van opties
Een optiecontract geeft de koper het recht om een hoeveelheid van een onderliggende waarde te kopen (bij een call-optie) of te verkopen (bij een put-optie). Voor het recht dat de koper met een optie verwerft, betaalt de koper een premie. De koper hoeft geen gebruik te maken van de optie.
De koper van een call-optie verwacht dat de beurskoers van de onderliggende waarde gedurende de looptijd van de optie stijgt tot boven de uitoefenprijs. Als deze verwachting uitkomt, kan de koper de onderliggende waarde gedurende deze looptijd tegen de (lagere) uitoefenprijs kopen in plaats van de (hogere) beurskoers. Een gekochte call-optie biedt de koper daarom de mogelijkheid om met een beperkte investering (namelijk de optiepremie) te profiteren van koersstijging gedurende de uitoefenperiode.
Een put-optie werkt op dezelfde manier maar hier verwacht de koper van de put-optie dat de beurskoers van de onderliggende waarde gedurende de looptijd van de optie daalt tot onder de uitoefenprijs. Hij kan dan de onderliggende waarde verkopen tegen de (hogere) uitoefenprijs in plaats van de (lagere) beurskoers. Ook hier bestaat het risico uit het waardeloos aflopen van de optie waardoor de koper zijn optiepremie kwijt is.
Risico’s call-optie
Het risico van een geschreven call-optie is dat de schrijver de onderliggende waarde moet verkopen tegen de (lagere) uitoefenprijs in plaats van de (hogere) beurskoers. Heeft de schrijver de onderliggende waarde in zijn bezit (er is dan sprake van een gedekt geschreven call-optie) dan profiteert hij dus uitsluitend van een koersstijging tot aan de uitoefenprijs. Heeft de schrijver de onderliggende waarde niet in zijn bezit (er is sprake van een ongedekt geschreven call-optie) dan zal hij de onderliggende waarde eerst tegen de (hogere) beurskoers moeten kopen om deze vervolgens tegen de (lagere) uitoefenprijs te kunnen verkopen. In theorie kan de beurskoers oneindig stijgen, waardoor het schrijven van een ongedekte call-optie zeer risicovol is.
Het verkopen van opties
De schrijver van een optie ontvangt de optiepremie omdat hij de verplichting aangaat om de onderliggende waarde te verkopen (bij een call-optie) of te kopen (bij een put-optie). De schrijver van een call-optie verwacht dat de beurskoers van de onderliggende waarde gedurende de looptijd van de optie niet boven de uitoefenprijs stijgt. Komt deze verwachting uit dan bestaat zijn winst uit de ontvangen optiepremie.
Risico’s put-optie
De schrijver van een put-optie verwacht dat de beurskoers van de onderliggende waarde gedurende de looptijd van de optie niet onder de uitoefenprijs daalt. Komt deze verwachting uit dan bestaat zijn winst eveneens uit de ontvangen optiepremie. Het risico van een geschreven put-optie is dat de schrijver de onderliggende waarde moet kopen tegen de (hogere) uitoefenprijs in plaats van de (lagere) beurskoers. Omdat de beurskoers in theorie tot 0 kan dalen is het maximale verlies dat de schrijver van een putoptie kan leiden de uitoefenprijs X de contractgrootte (minus de ontvangen optiepremie). De contractgrootte is veelal 100 stuks van de onderliggende waarde. Afhankelijk van de uitoefenprijs kan een geschreven put-optie dus ook zeer risicovol zijn.
Om te voorkomen dat schrijvers van put-opties en ongedekte call-opties niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen moet door de belegger een bedrag ter zekerheid bij de bank worden aangehouden. Dit wordt de marginverplichting genoemd.
Optieposities en expiratie
Mocht u op de afloopdatum (expiratiedatum) van een optieserie nog aangekochte (aandelen)opties in uw bezit hebben, houdt u dan rekening met de bij de WestlandUtrecht geldende expiratieprocedure.